Thợ hồ bị đuổi việc vì từ chối làm giờ nghỉ trưa: Luật sư khẳng định có dấu hiệu vi phạm pháp luật

Vụ việc kiến trúc sư đuổi việc hai thợ hồ vì không chịu phụ bốc dỡ vật liệu trong giờ nghỉ trưa đang gây tranh cãi trên mạng xã hội. Sự việc xảy ra khi đội thi công 10 người làm việc buổi sáng từ 8h đến 12h30, sau đó nghỉ trưa. Khi xe chở vật tư tới muộn, 8 thợ hồ chủ động ra phụ bốc hàng, còn 2 người vẫn nghỉ trên võng. Kiến trúc sư yêu cầu họ ra hỗ trợ, nhưng kỹ sư công trường từ chối vì đang trong giờ nghỉ, dẫn đến mâu thuẫn và quyết định chấm dứt công việc ngay tại chỗ.

Theo luật sư Nguyễn Ngọc Phú (hãng luật NPLaw), Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ: nếu người lao động làm việc trên 6 tiếng/ngày thì phải được nghỉ giữa ca ít nhất 30 phút và thời gian này được tính vào giờ làm việc. Việc yêu cầu làm trong giờ nghỉ mà không có thỏa thuận, không bố trí nghỉ bù hoặc trả lương làm thêm là hành vi vi phạm quyền lợi người lao động. Thậm chí, nếu có thỏa thuận hợp đồng lao động (dù chỉ bằng lời nói với công việc dưới 1 tháng), việc đuổi người lao động vì từ chối làm thêm trong giờ nghỉ vẫn trái luật.

Tuy nhiên, thực tế bảo vệ quyền lợi cho 2 thợ hồ trong vụ việc này khá khó khăn. Lý do là cả hai chỉ mới làm việc được 2 tuần, hưởng lương theo tuần, không ký hợp đồng bằng văn bản. Trong trường hợp này, chủ sử dụng lao động có thể cho rằng đây chỉ là quan hệ thử việc, khoán việc hoặc cộng tác tự do, từ đó né tránh trách nhiệm theo luật lao động.

Luật sư cũng cảnh báo tình trạng phổ biến hiện nay: nhiều lao động, nhất là lao động phổ thông hoặc thời vụ, chỉ làm việc dựa trên thỏa thuận miệng thay vì ký hợp đồng lao động chính thức. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn: không rõ ràng về lương thưởng, không được đóng bảo hiểm xã hội – y tế – thất nghiệp, dễ bị vi phạm về thời gian làm việc – nghỉ ngơi, và hầu như không có cơ sở pháp lý khi xảy ra tranh chấp.

Để tránh thiệt thòi, người lao động nên:

Yêu cầu ký hợp đồng lao động bằng văn bản ngay từ khi bắt đầu làm việc.

Giữ lại các bằng chứng liên quan như bảng chấm công, phiếu lương, tin nhắn trao đổi công việc.

Yêu cầu chủ lao động đóng đầy đủ các chế độ bảo hiểm theo quy định.

Khi bị xâm phạm quyền lợi, có thể khiếu nại hoặc khởi kiện để được bảo vệ.

Luật sư cũng đề xuất cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử phạt nghiêm các vi phạm về lao động, đặc biệt là hành vi lợi dụng hình thức thuê khoán hoặc thử việc để né tránh nghĩa vụ với người lao động.