Facebook, TikTok thao túng nhận thức xã hội – Đại biểu đề nghị siết chặt nền tảng xuyên biên giới
Trong bối cảnh công nghệ AI bùng nổ và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, Facebook, TikTok, YouTube đã trở thành những kênh thông tin vượt trội, lan tỏa nhanh chóng và ảnh hưởng sâu rộng đến nhận thức xã hội.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TPHCM) đã cảnh báo rằng, chính những nền tảng này đang nắm quyền lực định hướng dư luận, thao túng tâm lý cộng đồng và thậm chí trở thành nguồn phát tán tin giả, deepfake nguy hiểm.
Theo ông, dự thảo Luật Báo chí sửa đổi cần bổ sung một chế định độc lập để quản lý nền tảng xuyên biên giới, bởi nếu không kiểm soát chặt chẽ, các thuật toán và công nghệ mô phỏng sẽ đẩy người dân đến những thông tin sai lệch, gây méo mó nhận thức xã hội.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về minh bạch thuật toán, định danh tài khoản, hợp tác truy vết chiến dịch thao túng và gỡ bỏ tin giả trong thời gian ngắn. Đây là những nhiệm vụ mà luật hiện hành chưa hoàn toàn bao quát, trong khi tác động của mạng xã hội ngày càng lớn.
Nguy cơ từ nền tảng xuyên biên giới
Đại biểu Phạm Trọng Nhân cho rằng, mặc dù dự thảo Luật An ninh mạng đã có những quy định bảo vệ an ninh quốc gia, nhưng chưa đủ để giải quyết những vấn đề về nhận thức và tư tưởng xã hội.
Các nền tảng xuyên biên giới có khả năng định hướng nội dung, tạo xu hướng giả và điều khiển tâm lý cộng đồng, nhất là trong thời đại AI, khi hình ảnh, video giả được tạo dựng chỉ trong vài giây và lan truyền với tốc độ cực nhanh.
Ông Nhân nhấn mạnh rằng, nếu không có chế định pháp lý độc lập, những nền tảng này sẽ tiếp tục vận hành theo cơ chế riêng, không chịu trách nhiệm về hậu quả xã hội, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh tư tưởng và chủ quyền thông tin quốc gia.
Thực tế TikTok, Facebook, YouTube
Những kênh này hiện là nơi phát tán thông tin có sức lan tỏa vượt trội so với truyền thông truyền thống.
Các thuật toán gợi ý có thể đẩy mạnh thông tin giả, tạo ra xu hướng sai lệch và tác động đến hành vi người dùng.
Chính vì vậy, đại biểu đề xuất các nền tảng phải có nghĩa vụ minh bạch thuật toán, cảnh báo sớm và phối hợp xử lý thông tin sai lệch, nhằm bảo vệ cộng đồng khỏi những tác động tiêu cực.
Giải pháp pháp lý cho thời đại AI
Đại biểu Phạm Trọng Nhân đưa ra các đề xuất cụ thể để kiểm soát nền tảng xuyên biên giới:
- Yêu cầu nền tảng phải có đại diện pháp lý tại Việt Nam, chịu trách nhiệm khi có sai phạm.
- Công khai thuật toán đề xuất để người dùng và cơ quan quản lý nắm rõ cơ chế vận hành.
- Định danh tài khoản và hợp tác truy vết chiến dịch thao túng thông tin.
- Gỡ bỏ tin giả trong vòng 24 giờ để hạn chế mức độ lan truyền.
- Kết nối cảnh báo sớm với cơ quan quản lý để xử lý kịp thời các nguy cơ thông tin.
Ông Nhân nhấn mạnh rằng, nếu không có những quy định này, mọi nỗ lực bảo vệ chủ quyền thông tin chỉ mang tính hình thức, bởi thuật toán sẽ dẫn dắt nhận thức thay vì sự thật.
Báo chí được xem là tuyến đầu trong việc bảo vệ nhận thức xã hội, vì vậy luật cần tạo hành lang pháp lý để báo chí phát triển năng lực, sử dụng AI trong kiểm chứng thông tin và lan truyền tin chính thống một cách nhanh chóng và chính xác.
Các biện pháp này không chỉ bảo vệ an ninh tư tưởng mà còn đảm bảo an ninh xã hội, ổn định đời sống cộng đồng trong kỷ nguyên số hóa.
Vai trò của báo chí và năng lực mềm quốc gia
Theo đại biểu Nhân, báo chí không chỉ là phương tiện đưa tin mà còn là tường lửa tinh thần, là lá chắn bảo vệ nền tảng tư tưởng của quốc gia.
Trong thời đại AI, tấn công truyền thông trở thành tấn công an ninh quốc gia. Thông tin xấu độc nếu không được kiểm soát sẽ chi phối nhận thức, định hướng dư luận và xâm hại chủ quyền thông tin ngay trong đời sống hàng ngày.
Luật Báo chí sửa đổi cần đảm bảo báo chí trở thành năng lực mềm của quốc gia, đủ mạnh để cạnh tranh với luồng thông tin xuyên biên giới, kịp thời phản bác tin giả và hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính xác.
Ứng dụng công nghệ mới trong báo chí
Việc trang bị công nghệ AI cho báo chí giúp kiểm chứng thông tin nhanh chóng, tạo ra các nội dung chính thống và giảm thiểu nguy cơ tin giả lấn át thông tin đáng tin cậy.
Đây là giải pháp tổng thể để kết hợp báo chí – công nghệ – pháp lý trong việc bảo vệ an ninh tư tưởng và ổn định xã hội, đồng thời nâng cao uy tín, vai trò của báo chí trong kỷ nguyên số.
Kết luận
Trong bối cảnh mạng xã hội và AI phát triển vượt bậc, việc siết chặt quản lý nền tảng xuyên biên giới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân nhấn mạnh, Luật Báo chí sửa đổi không chỉ nhằm phát triển ngành báo chí mà còn bảo vệ chủ quyền thông tin, an ninh tư tưởng và sự ổn định xã hội.
Cộng đồng, báo chí và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ, áp dụng công nghệ mới và khung pháp lý đủ mạnh để đảm bảo thông tin chính thống luôn dẫn dắt nhận thức.
Đây là bước đi quan trọng trong việc bảo vệ xã hội trước nguy cơ thao túng thông tin, giúp người dân tiếp cận dữ liệu an toàn, minh bạch và xây dựng môi trường truyền thông lành mạnh, đáng tin cậy cho toàn quốc.
.jpg "Quản lý thị trường Lạng Sơn hoàn tất bàn giao 80kg xác ve sầu khô cho chủ hàng")
.jpg "Giải mã hiện tượng thức giấc lúc 3 giờ sáng và bí quyết để có giấc ngủ ngon hơn")
.jpg "Bắt giam đối tượng lừa đảo đáo hạn ngân hàng chiếm đoạt 1,5 tỷ đồng tại Đà Nẵng")
.jpg "Đồng Tháp: Đề Nghị Truy Tố 10 Đối Tượng Chế Tạo Mua Bán Vũ Khí Quân Dụng Trái Phép")
.jpg "Top 10 Tiện Ích Chrome Tốt Nhất 2025: Cách AI Tái Định Nghĩa Việc Duyệt Web")
